Kredi Notu

Kredi Notunu Belirleyen Unsurlar Nelerdir?

Bu yazımızda sizlere kredi notunu ne işe yarar ve kredi notunu belirleyen kriterleri yazdık....
Kredi Notunu Belirleyen Unsurlar Nelerdir?

İlişkili Haberler
Kredi Notunuz Kaç Olmalı ?
Kredi Notunuz Kaç Olmalı ?
Türkiye İş Bankası Kredi Notu Sorgulama Öğrenme
Türkiye İş Bankası Kredi Notu Sorgulama Öğrenme

Kredi notu bankalar ve kredi isteyen kişiler başta olmak üzere herkes için önem arz etmektedir. Kredi notunun önemli olması onu belirleyen unsurları da önemli kılmaktadır. Kredi notunu belirleyen unsurları öğrenmek için yazımızı okuyun. Kredi notu bankadan kredi talebinde bulunduğunuzda bankaların baktığı öncelikli kıstastır. Aslında kredi notu, belirli unsurların ortalamasının alınmasıyla oluşur.

Yani kredi notu yerine kredi notu ortalaması demek daha doğrudur. Kredi notu pek çok unsurdan etkilenir. Bunları yazımızın devamında bulabilirsiniz. Kredi notunuzun belirlenmesinde aldığınız krediler, kredi borçlarınızı ve kredi kartı ekstre borçlarınızı ödeme alışkanlıklarınız etkili olur.

Yani ne kadar güvenilir bir müşteri olduğunuz ve borcunuza ne kadar sadık olduğunu kredi notunuza bakılarak anlaşılabilir. Kredi notunuzu belirleyen unsurlar ve bu unsurların kredi notunuzu hangi oranda etkilediği şu şekilde sıralanabilir:

Bireysel Kredi ve Kredi Kartı Ödeme Alışkanlıkları (%30),

Mevcut Hesap ve Borç Durumu (%25),

Yeni Kredi Açılışları (%20),

Kredi Kullanım Yoğunluğu (%15

Diğer unsurlar (%10).

İlk başta yer alan unsur sizin kredi notunuzu en fazla etkileyen unsurdur. Ayrıca ikinci ve üçüncü sırada yer alan unsurlar da kredi not ortalamanızın üzerinde diğerlerine göre daha etkilidir. Bu yüzden bireysel kredi alacağınız zaman, borçlarınızı ödeyeceğiniz zaman ve ödemediğiniz zaman bunları anımsamanız kredi notunuzu yüksek tutmanızı sağlayabilir.

Ancak önemli olan başka hususlar da vardır. Meselâ kredi geri ödeme borcunu ve kredi kartı ekstre borcunu hiç aksatmayan ve gününde ödeyen birinin kredi notu, daha önce bankalardan hiç kredi almamış birinin kredi notundan daha yüksek olabilir. Yani kredi notunuzu çoğunlukla kredi alıp almamanız ya da kredi kartı sahibi olup olmamanız değil, borcunuza ne kadar sadık olduğunuz ve bankalara ne kadar güven verdiğiniz etkilemektedir.

Kredi kartı ekstre borcunuzun asgari tutarını ya da tamamını ödemeniz ve borcunuzu gününde ödeyip ödememeniz kredi notunuzu yakından ilgilendirmektedir. Eğer kredi kartınızın ekstre borcunun sadece asgarisini öderseniz kredi notunuz düşük kalacaktır. Fakat kredi kartınızın ekstre borcunun asgari tutarından fazlasını ya da tamamını öderseniz bu sizin kredi not ortalamanızın yüksek kalmasını sağlayacaktır. Yeni kredi aldığınızda kredi notunuz geçici bir süreliğine düşebilir.

Ancak geri ödemelerinizi düzenli yapmanız durumunda kredi not ortalamanız yeniden yükselecektir. Kredi kartı ekstre borcunuzu bir gün geciktirip yeniden ödediğinizde de aynı durum oluşacaktır. Ancak bu borcunuzu da zamanında ödemeyi sürdürdüğünüz takdirde kredi notunuz yükselecektir.

Kredi Notunu Belirleyen Unsurlar Nelerdir?


Kredi notu neye göre belirlenir sorusunun yanıtın konuyla ilgili sohbetler ve profesyonel görüşler arasında farklılık gösterse de özünde hemen herkese göre geçerli temeller vardır. Bu temeller, bankalar tarafından analiz edilerek kredi çekecek kişi ile ilgili bilgi sahibi olunmasını sağlar. Bununla birlikte kredi notu tek bir puandan ibaret olsa da puanın yüksek ya da düşük olması bankadan bankaya değişiklik gösterebilir. Şimdi kredi notu hesaplama ile ilgili detaylara değinelim ve hangi durumda kredi notu nasıl değişir birlikte bakalım.

Kredi Notu Neye Göre Belirlenir?
Kredi notu belirleme noktasında yapılan analizlerin ortak amacı, kredi çekecek kişinin söz konusu çekim için yapacağı geri ödemelerin düzenli yapıp yapamayacağını öngörmektir. Zira kredi başvurusunda bulunan hemen herkes kendisine kredi verilebileceği yönünden birçok gerekçe sunabilecektir. Ancak bankaların gözünden bakıldığında da ilgili kişinin o zamana kadarki finansal geçmişinin bankalara yansıması dikkate alınır.

Geri Ödeme Alışkanlıkları
Lütfen bir düşünün, borç verdiğiniz bir arkadaşınız borcunu söylediği tarihte ödemedi ve sizin ısrarlarınız üzerine çok daha sonra ödedi veya borcunun tamamını ödeyemeyeceğini bildirerek sizden kendisine yardımcı olmanızı istedi ve siz de borcunu böldünüz. Ancak buna rağmen parça parça dahi olsa her ödemeyi aksattı ve sizin hatırlatmalarınız üzerine ödedi. Açık olalım, o arkadaşınıza yeniden borç vermeye bir daha razı olabilir misiniz?

Bankalar açısından da durum hiç farklı değil. Ancak bankalar, geçmişte yalnızca kendi bankalarıyla çalışan müşteriler hakkında bilgi tutabiliyordu. Yakın geçmişte yapılan düzenlemeler sonrasında ortaya çıkan Kredi Kayıt Bürosu yani KKB, anlaşmalı tüm bankaların müşteri verilerini paylaşması üzerine kurulu bir bilgi edinme platformu olarak faaliyetlerine başlayarak kredi notu hesaplama ve bildirme işlevini yerini getirmeye başladı.

Kredi Kayıt Bürosu üzerinde toplanan müşteri bilgileri sayesinde kredi çekmek isteyen bir kişinin geçmiş çekimlerinde ve kredi kartı kullanımında nasıl bir geri ödeme alışkanlığı ortaya koymuş rahatlıkla görülebiliyor. Doğal olarak, geçmiş kredi borcunu ve kredi kartı ödemelerini sürekli olarak geç yapan bir kişinin kredi notu hesaplama aşamasındaki puanı da olumsuz etkileniyor. Geri ödeme alışkanlıklarının kredi notu hesaplama açısından etkisinin %30 seviyesinde olduğu biliniyor.

Mevcut, Halihazırdaki Borç Durumu
Eğer halihazırda bir kredi borcunuz varsa bu durum kredi talep ettiğiniz banka tarafından dikkat edilecek ilk hususlardan olacaktır. Aynı şekilde kredi notu hesaplama için de mevcut borç durumu oldukça önemli bir kriterdir. Kredi notu hesaplama çalışmasında %25’lik bir etki alanına sahip olan halihazırdaki borç durumu kapsamında kredi kartı borçları ve varsa aktif kredi borcu öne çıkmaktadır. Bu nedenle mevcut kredi borcunuzun tamamını ödemeden yeni bir çekim talebinde bulunmanın hangi banka olursa olsun büyük olasılıkla olumsuzlukla sonuçlanacaktır.

Kredi Çekme Çalışmaları ve Yoğunluğu
Bankalar, düzenli olarak kredi çeken ve aynı şekilde düzenli olarak geri ödemelerini gerçekleştiren müşterilerine adeta bayılırlar. Bununla birlikte, yoğun bir şekilde kredi çekme talebi gerçekleştiren ve bunu birçok bankaya yapan kişilere bankalar temkinli yaklaşacaktır. Tüm bu söylediklerimiz kredi notu hesaplama algoritması açısından da değerlidir ve dikkate alınan kıstaslardır. Zira kredi notu hesaplama işleminde bu durum %20 oranında etkilidir.

Kredi Kullanım Sıklığı
Yazımızın ortasında da belirttiğimiz gibi, bankalar sık kredi çeken müşterilerini değil; düzenli olarak kredi çeken ve buna bağlı olarak istikrarlı bir şekilde geri ödemelerini gerçekleştiren müşterilerini severler. Bir diğer açıdan bakmamız gerekirse, düzenli olarak kredi çeken ve düzenli olarak kredi geri ödemesi gerçekleştiren müşterin yanında ilk kez kredi çekmek için başvuran olası müşteriler daha risklidir. Çünkü söz konusu müşterinin finansal geçmişi ve karakteri hakkında bilgi sahibi olunmuştur ve risk azdır. Ancak ilk kez çekim talep eden olası müşteri kapalı bir kutu olarak görülmektedir. Bu durumda diğer kıstaslar birer adım öne çıkacaktır. Kredi kullanım sıklığı, kredi notu hesaplama algoritması bünyesinde %15 etkiye sahiptir.

Diğer Etkenler
Yukarıda saydığımız ana etkenlerin yanı sıra kredi talep eden müşterinin elde edilen diğer kayıtları da dikkate alınabilir. Örnek vermek gerekirse, müşterinin beyan ettiği adres değişiklikleri oldukça öne çıkabilmeye aday bir etkendir. Sık sık adres değişikliği yaşamış bir müşteri hakkında kafalarda soru işaretleri olabilir. Son olarak söylememiz gerekir ki, kredi notu sonuçları bankadan bankaya farklılık gösterecek şekilde değerlendirilebilir. Aynı nota sahip bir müşteri a bankası onay verirken, b bankası talebi reddedebilir.



Yazar Hakkında

Kredi Merkezim

İsmail IŞIK

2013 Yılından beri finans sektörü ile içli dışlı olan yazar son dönemlerde dolar,euro ve krediler üzerine ağırlıklı yazılar yazmaktadır.




Yorum Yap

Yukarı Çık